Kanalizasyon ve Tıkanıklık 3 dk okuma
Logar Taşması Acil Durum mu? İlk Yapılması Gerekenler
Taşan logar sadece kötü kokan bir sorun değil, bir sağlık ve elektrik riski. İlk yirmi dakikada yapılanlar sonucu belirliyor.
Taşan logar, sadece kötü kokan bir sorun değil. İçinden çıkan sıvı arıtılmamış atık su ve temas ettiği her yüzeyi kirletiyor. Ayrıca elektrik tesisatına ulaşırsa ciddi bir risk doğuyor.
Bu yüzden kısa cevap: evet, acil bir durum.
İlk yirmi dakika
Sırayla:
1. Elektriği kesin
Taşma bodruma, otoparka veya elektrik tesisatının olduğu bir alana ulaşıyorsa, o bölgeyi besleyen panoyu kapatın.
Suya girmeyin. Su seviyesi düşük görünse bile, prizlere veya kablo geçişlerine ulaşmış olabilir.
Bu maddeyi listenin başına koymamızın sebebi şu: tahliye birkaç saat sonra da yapılabilir, elektrik çarpması geri alınamaz.
2. Su kullanımını durdurun
Binadaki herkesi uyarın: tuvalet, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, duş kullanılmayacak.
Hat zaten taşıyor. Eklenen her litre su doğrudan taşmayı büyütüyor. Bu, en kolay ve en etkili müdahale.
Çok daireli bir binadaysanız kapı kapı haber vermek zahmetli ama gerçekten fark yaratıyor.
3. Yayılmayı sınırlayın
Mümkünse taşan alanın etrafına engel oluşturun: eşik, çuval, emici malzeme. Amaç suyun kapalı alanlara ve elektrik noktalarına ulaşmasını geciktirmek.
Kapalı otoparkta araçlar varsa, güvenliyse çıkarın.
4. Bölgeyi kapatın
Özellikle çocuklar ve evcil hayvanlar için. Atık suyla temas sağlık riski taşıyor.
5. Arayın ve doğru bilgiyi verin
Telefonda şunları söylemeniz işi hızlandırıyor:
- Taşmanın nerede olduğu (bahçe, bodrum, otopark, sokak)
- Ne kadar süredir devam ettiği
- Sağanak sonrası mı başladı yoksa kuru havada mı
- Binada kaç daire var
- Aracın yanaşabileceği en yakın nokta
Son iki soru araç tipini ve ekip planlamasını belirliyor.
Yapmamanız gerekenler
Bacaya inmeyin. Bu bir uyarı, tavsiye değil. Kapalı bacada oksijen seviyesi düşük olabiliyor ve zehirli gaz birikebiliyor. Türkiye’de her yıl bu sebeple ölümlü kazalar yaşanıyor.
Kimyasal dökmeyin. Taşan bir bacaya kimyasal dökmek işe yaramıyor ve müdahale edecek ekip için risk oluşturuyor.
Israrla sifon çekmeyin. Hat dolu; eklenen su taşmayı büyütüyor.
Elektrikli pompayı suya sokmayın. Topraklaması belirsiz bir pompayla atık suda çalışmak ciddi risk.
Kireç dökmeyin. Kokuyu bir miktar bastırıyor ama tahliye sonrası temizliği zorlaştırıyor ve ıslak kireç cilde temas ettiğinde yakıcı olabiliyor.
Taşma sonrası temizlik
Tahliye işin yarısı. Diğer yarısı temizlik:
- Mekanik temizlik. Katı kalıntıların toplanması, yüzeylerin yıkanması.
- Dezenfeksiyon. Uygun bir dezenfektanla tüm temas yüzeyleri.
- Kurutma ve havalandırma. Nem kalırsa küf oluşuyor.
Kurtarılamayacak malzemeler: Halı, sünger, yonga levha (sunta) mobilya, yalıtım malzemesi — gözenekli malzemeler atık suya doyduğunda temizlenemiyor. Bunların atılması gerekiyor.
Gıda depolanan alanlarda ve çocuk oyun alanlarında bu konuda taviz vermemek gerekiyor.
Asıl soru: neden taştı?
Tahliye sonrası sorulacak asıl soru bu. Sebebi bulmazsanız aynı olay tekrarlıyor.
Sağanaktan sonra taştı, kuru havada sorun yok. En muhtemel sebep: yağmur suyu pis su hattına bağlanmış. Hat, yüzey suyunu taşıyacak kapasitede tasarlanmamış. Çözüm bağlantının ayrılması.
Kuru havada, kademeli olarak yavaşlayarak taştı. Hatta birikme var. Boydan boya yıkama gerekiyor.
Ani ve tam tıkanma. Bir tıkaç oluşmuş — ıslak mendil, bez veya benzeri.
Yılda birkaç kez tekrarlıyor. Yapısal sorun ihtimali yüksek: kaçık ek, çökme, kök veya yanlış eğim. Kamera ile bakmak gerekiyor.
Şebeke tarafından geri geliyor. Bina çıkış bacasından sonra tıkanıklık varsa sorun şebekede; ilgili su ve kanalizasyon idaresine bildirmek gerekiyor.
Sahada hangi durumla karşı karşıya olduğunuzu tespit edip söylüyoruz — çünkü dördüncü kez aynı bacayı açmak kimsenin işine yaramıyor.