Sızdırmaz Foseptik Yasal Zorunluluk mu? Mevzuat Özeti

“Sızdırmaz foseptik zorunlu mu?” sorusunun kısa cevabı: şebekeye bağlanamayan yeni yapılarda evet. Ama konunun ayrıntısı bulunduğunuz bölgeye bağlı.

Önemli not: Bu yazı genel bir çerçeve sunuyor, hukuki tavsiye değil. Kesin bilgi için bağlı olduğunuz belediyeye ve su/kanalizasyon idaresine (İstanbul’da İSKİ, Kocaeli’nde İSU, Sakarya’da SASKİ) danışmanız gerekiyor.

Temel çerçeve

Türkiye’de atık su yönetiminin ana çerçevesi Çevre Kanunu ve buna bağlı yönetmeliklerle çiziliyor. Temel ilke şu: arıtılmamış atık su, alıcı ortama (toprak, dere, deniz, yeraltı suyu) verilemez.

Sızdırmalı foseptik tam olarak bunu yapıyor — arıtılmamış atık suyu toprağa veriyor. Bu yüzden yeni yapılarda kabul edilmiyor.

Şebeke varsa

Kanalizasyon şebekesi olan bir bölgedeyseniz, yapının şebekeye bağlanması esas. Foseptik kullanımı istisna, kural değil.

Şebeke önünüzden geçiyorsa ve siz foseptik kullanmaya devam ediyorsanız, bu genelde bir uygunsuzluk teşkil ediyor.

Şebeke yoksa

Şebekenin ulaşmadığı yerleşimlerde iki seçenek var:

1. Sızdırmaz foseptik. Kapalı hazne, düzenli vidanjörle boşaltma. En yaygın çözüm.

2. Paket arıtma sistemi. Atık suyu biyolojik olarak arıtıp deşarj edilebilir hâle getiren sistem. İlk yatırımı yüksek, işletme gideri düşük. Site ve tesis ölçeğindeki yapılarda mantıklı hâle geliyor.

İkisinde de düzenli bakım gerekiyor — arıtma sisteminde de çamur çekimi zorunlu.

İçme suyu havzaları: en sıkı bölge

Bu konudaki en önemli ayrım.

İstanbul, Kocaeli ve Sakarya’da baraj ve göl havzalarının koruma alanları var. Ömerli, Elmalı, Terkos, Sapanca ve benzeri havzaların koruma kuşaklarında kurallar belirgin şekilde daha sıkı.

Bu alanlarda:

• Sızdırmalı sistem kesinlikle kabul edilmiyor.
• Sızdırmaz sistemde bile ek şartlar olabiliyor.
• Boşaltma kayıtlarının tutulması istenebiliyor.
• Yapılaşma ve arazi kullanımında ayrı kısıtlar var.

Çekmeköy (Ömerli havzası), Sapanca çevresi ve benzeri bölgelerde çalışırken bu kuralları dikkate alıyoruz.

Boşaltma kaydı meselesi

Bazı idareler, sızdırmaz foseptiği olan yapılardan düzenli boşaltma yaptırdığının belgelenmesini isteyebiliyor.

Mantığı şu: sızdırmaz olduğu beyan edilen bir çukur hiç boşaltılmıyorsa, ya boş duruyor (imkânsız) ya da sızdırıyor demektir.

Bu yüzden çekim kayıtlarını tutuyoruz ve talep ettiğinizde çıkarabiliyoruz. Kurumsal müşterilerimize bu kayıtları düzenli olarak veriyoruz.

Denetim ve yaptırım

Uygunsuz atık su deşarjı idari yaptırıma tabi. Ceza miktarları her yıl yeniden değerleniyor ve havza koruma alanlarında daha yüksek uygulanabiliyor.

Ayrıca: kaçak deşarjın sorumluluğu sadece taşıyıcıda kalmıyor. Atığın üreticisi de zincirin içinde. Yani vidanjör firmanızın atığı nereye götürdüğü, sizi de ilgilendiren bir konu.

Alıcı ortama deşarj

Bu, konunun sık karıştırılan bir başka boyutu: çekilen atık nereye gidiyor?

Yetkili bir kabul noktasına veya bertaraf tesisine. Dere yatağına, boş araziye veya yağmur suyu ızgarasına değil.

Firma seçerken sorulacak soru basit: “Atığı nereye teslim ediyorsunuz, belge veriyor musunuz?” Belirgin şekilde ucuz bir teklifin arkasında çoğu zaman bu sorunun cevabı yatıyor.

Şebeke geldiğinde ne olacak?

Bölgenize şebeke geldiğinde bağlantı yapılması ve foseptiğin devre dışı bırakılması gerekiyor.

Doğru uygulama:

1. Çukurun tamamen boşaltılması (dipteki çamur dahil).
2. Temizlenmesi.
3. Uygun malzemeyle doldurulup kapatılması.

Boşaltılmadan kapatılan bir çukur hem koku hem de zamanla çökme riski yaratıyor. Boşaltma kısmını biz yapıyoruz; dolgu ve kapatma bir inşaat işi.

Özet

• Şebeke varsa: bağlanmak esas.
• Şebeke yoksa: sızdırmaz foseptik veya paket arıtma.
• Yeni yapıda sızdırmalı sistem yok.
• İçme suyu havzalarında kurallar belirgin şekilde daha sıkı.
• Çekilen atığın yetkili tesise gitmesi zorunlu ve sorumluluk üreticide de var.
• Boşaltma kayıtlarını saklamak işinize yarıyor.

Bölgenize özel durumu öğrenmek için belediyenize danışın; sahada karşılaştığımız pratik soruları ise telefonda yanıtlayabiliyoruz.