Vidanjör Rehberi 2 dk okuma
Vidanjör Hortumu Nereye Kadar Ulaşır? Mesafe ve Kat Sınırı
Yatay mesafe sanıldığından esnek, dikey mesafe ise sanıldığından katı. Vakumun fiziği bu iki sınırı çok farklı belirliyor.
Vidanjörün ne kadar uzaktan çekim yapabileceği, sahada en sık yanlış anlaşılan konulardan biri. Sebep basit: yatay mesafe ile dikey mesafe tamamen farklı davranıyor.
Vakum sıvıyı nasıl taşıyor?
Araç sıvıyı emmiyor; tanktaki havayı boşaltıyor. Tank içindeki basınç düşünce dışarıdaki atmosfer basıncı sıvıyı tanka doğru itiyor.
Bu ayrım, iki sınırın neden bu kadar farklı olduğunu açıklıyor.
Yatay mesafe: sürtünme meselesi
Hortum boyunca sıvı ilerlerken çeperle sürtünüyor ve basınç kaybı oluşuyor. Ne kadar uzun hortum, o kadar kayıp.
Pratikte araçlarımız yaklaşık 30 metreye kadar yatay mesafeden çalışabiliyor. Bu mesafede çekim hızı düşüyor ama iş yapılabiliyor.
Sürtünmeyi etkileyen başka faktörler de var:
- Sıvının yoğunluğu. Yoğun çamur, atık sudan çok daha zor ilerliyor.
- Hortum çapı. Büyük çap daha az kayıp demek ama hortum ağırlaşıyor ve manevrası zorlaşıyor.
- Dirsek ve dönüşler. Her keskin dönüş ek kayıp yaratıyor. Hortumu kıvrımlı değil, mümkün olduğunca düz sermeye çalışmamızın sebebi bu.
Dikey mesafe: fiziğin katı sınırı
Burası esnek değil. Atmosfer basıncı, deniz seviyesinde bir su sütununu teorik olarak yaklaşık 10 metre yukarı itebiliyor. Pratikte sürtünme, sızdırmazlık kaybı ve sıvının yoğunluğu bu sayıyı daha aşağı çekiyor.
Atık su temiz sudan yoğun olduğu için sınır bir miktar daha düşük.
Sahadaki karşılığı şu: çekim noktası ile aracın tankı arasındaki kot farkı ne kadar azsa, çekim o kadar kolay.
Eğimli arazide ne yapıyoruz?
Hereke, Geyve, Üsküdar’ın yamaçları, Sarıyer’in koyları gibi eğimli dokularda bu sınır günlük bir konu.
Yaklaşımımız: aracı mümkün olduğunca çekim noktasının altına konumlandırmaya çalışıyoruz. Yamacın üstünden aşağıdaki bir noktayı çekmek, aynı mesafeyi düz arazide çekmekten çok daha zor.
Bu her zaman mümkün olmuyor — sokak dar olabiliyor, aşağı inen yol olmayabiliyor. O zaman kompakt araçla yaklaşmayı deniyoruz.
Kat meselesi
“Kaçıncı kata kadar çıkabilirsiniz?” sorusunun cevabı da aynı fiziğe dayanıyor.
Bir bina katı ortalama 3 metre. Yani aracın park ettiği kottan 3 kat aşağıdaki bir bodrum, yaklaşık 9 metrelik bir kot farkı demek — teorik sınırın çok yakını.
Pratikte: bir veya iki bodrum kat genellikle sorunsuz. Üç ve üzeri bodrum katta duruma bakmak gerekiyor; bazı durumlarda dalgıç pompa ile suyu ara bir noktaya taşıyıp oradan çekmek gerekebiliyor.
Bu yüzden telefonda “kaçıncı bodrum kat” diye soruyoruz. Cevap, aracın tek başına yeterli olup olmayacağını belirliyor.
Asansör kuyusu neden ayrı bir konu?
Asansör kuyusu binanın en alçak noktası. Hem kot farkı en yüksek nokta burası hem de hacim dar.
Dar hacimde kontrollü çekim gerekiyor; kuyu dibindeki ekipmana zarar vermeden çalışmak, hortumu rastgele indirmekle olmuyor. Bu işi ayrı planlıyoruz.
Telefonda sorduğumuz iki soru
Bu yazının özeti aslında iki soru:
- Araç en yakın nereye park edebilir? (yatay mesafe)
- Çekim noktası oradan ne kadar aşağıda? (kot farkı)
İkinci sorunun cevabı “bodrum”, “ikinci bodrum” veya “bahçe seviyesinin 2 metre altı” gibi kabaca bir tarif olsa bile yeterli. Bu iki bilgiyle işin yapılabilir olup olmadığını ve hangi ekipmanla geleceğimizi baştan söyleyebiliyoruz.